Hỏi đáp

Hành động nói là gì? Khái niệm và nêu ví dụ minh họa

Hành động nói là gì? Khái niệm và nêu ví dụ minh họa

Hành động nói là gì? Tìm hiểu về hành động nói là gì? Khái niệm, có những kiểu hành động nói nào và các ví dụ minh họa.

Hành động nói là một trong những khái niệm mà chúng ta sẽ được tìm hiểu ở trong chương trình học ngữ văn. Hiện nay những hành động nói được chúng ta sử dụng phổ biến và áp dụng trong đời sống hiện nay. Theo đó, để hiểu rõ về khái niệm hành động nói là gì và tìm hiểu về các kiểu hành động nói? Bạn đọc cùng theo dõi và đừng bỏ lỡ nội dung bài viết sau đây nhé!

 

Tìm hiểu hành động nói là gì?

Khái niệm về hành động nói là gì?

Dựa vào định nghĩa đã được biên soạn sẵn ở trong sách giáo khoa thì chúng ta có thể nắm bắt khái niệm hành động nói là gì? Theo đó hành động nói chính là hành động được thực hiện bằng lời nói và thể hiện đúng với mục đích. Mỗi một hành động nói đều có những mục đích riêng và khi dựa vào đó chúng ta có thể phân ra nhiều kiểu hành động nói khác nhau. Chúng ta có thể nắm bắt thông qua ví dụ cụ thể sau:

Ví dụ như: “ Dần buông chị ra đi con” – hành động nói chính là sự cầu khiến của chị Dậu nói với các Dần được buông chị ra. 

“ Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông Lý vào đây ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy” – Đối với hành động này chị Dậu nói với cái Dần được mang với mục đích chính là đe dọa nhằm để cái Dần sợ và phải buông chị ra. 

Có những kiểu hành động nói nào?

Khi dựa vào mục đích nói mà được phân chia ra nhiều kiểu hành động nói khác nhau. Tên gọi chính của các kiểu cũng được đặt theo với mục đích nói. Chẳng hạn như là mục đích được sử dụng để hứa hẹn một điều gì đó thì đặt là hành động đã được hứa hẹn. Những kiểu hành động mà chúng ta thường gặp đó là: 

  • Hành động để nhằm để hỏi, trình bày ( báo tin, giới thiệu hay để kể, tả,…) điều khiển, cầu khiến ( thách thức, đe dọa,…) bộc lộ cảm xúc hay là hứa hẹn ( giận dữ, vui buồn, hào hứng, ngạc nhiên,…)
  • Hành động được sử dụng để điều khiển: đây là hành động sai khiến của người nói với người nghe. Đó là việc thực hiện một hành động nào đó. 

Ví dụ như: Buổi trưa hôm nay thật là nắng, mình quên mang ô, cậu đi mua ô và đi trước nhé!

  • Hành động được sử dụng để hỏi: đây sẽ là hành động của người hỏi với mục đích là muốn được cung cấp tin tức hoặc đây sẽ là sự biểu thị thái độ của người nghe. Bạn có thể tham khảo thông qua ví dụ sau:

Ví dụ như: Bạn đã đi học chưa?

  • Hành động được sử dụng để hứa hẹn: Đây là những hành động mà người nói sẽ tự ràng buộc để thực hiện nên một hành động nào đó đối với người nghe 

Ví dụ như: Con hãy ráng học cho thật tốt nha, được điểm 10 bạn sẽ cho đi chơi công viên

  • Ở trong ví dụ trên hành động được sử dụng để trình bày ( miêu tả, báo tin, kể,…) đều là những hành động của người nói thông qua những lý lẽ, ý nghĩ của mình người nghe tin tưởng và hiểu. 
  • Hành động được sử dụng để bộc lộ cảm xúc vui, buồn hay giận dữ,…Đó là những hành động của người nói thông qua những qua ngôn ngữ, bộc lộ những tâm trạng, cử chỉ, cảm xúc của mình đối với người nghe. 
  • Những kiểu câu có thể nhận ra bằng hình thức cấu tạo như là từ ngữ đặc trưng, dấu câu, chức năng của các kiểu câu. Ví dụ như: Bạn đã đi học chưa ( hành động được dùng để hỏi)

Ở trong giao tiếp khi đối thoại 2 người và xét về hành động nói thường chỉ quan tâm đến vai trò của chính người nói. Chúng ta sẽ phải tạm bỏ đi vai trò của người nghe. 

Những ví dụ về hành động nói

Chúng ta có thể kể đến một số những ví dụ về hành động nói đó là:

  • Ở trong tác phẩm “ Thạch Sanh” mỗi câu nói đều được Lý Thông mang một mục đích nhất định.

     –  Hành động nói là lời đe dọa của Lý Thông đối với Thạch Sanh  “Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết”

     –  Hành động nói cầu khiến đó là Lý Thông yêu cầu Thạch Sanh phải trốn ngay đi thôi ” Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng, em hãy trốn ngay đi”

     –  Hành động nói hứa hẹn là sẽ lo liệu mọi chuyện cho Thạch Sanh của Lý Thông “Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu”

  • Ở trong tác phẩm “ Tắt đèn” của Ngô Tất Tố miêu tả về hành động nói của các nhân vật cũng có sự gắn kết với mục đích nhất định. 

     –  Cái Tí đã hỏi chị Dậu “ Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?” Đây chính là hành động nói với mục đích là hỏi cái Tí nó muốn biết bữa cơm sau thì ăn ở đâu. 
Nội dung bài viết trên đã giúp bạn tìm hiểu thông tin cụ thể về hành động nói là gì cũng như kiến thức có liên quan đến kiến thức này. Hy vọng thông qua việc nắm bắt những ví dụ trên bạn sẽ hiểu hơn về hành động nói. Nếu như bạn đang còn băn khoăn hay thắc mắc gì thì hãy để lại bình luận phía dưới để có thể được giải đáp nhanh nhất. Chúc các em lôn đạt được nhiều thành tích cao trong học tập.

Xem thêm: Động từ và cụm động từ là gì? Nắm bắt định nghĩa và nêu ví dụ

Thuật ngữ

Đăng bởi: Tân Bách Khoa

Chuyên mục Hỏi đáp

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button